انواع حکومت ها تهیه کننده مریم محمودی فر
موضوع تحقیق :
انواع حکومت ها
1- قران و خلافت سلطنتی
در حکومت سلطنتی تمام قدرت در دست یک نفر است . طبیعتا رژیم بسوی فساد واستبداد کشیده
می شود . اراده و نظر یک نفر بر مردم تحمیل می گردد. در نتیجه افراد با شخصیت وعزیز ان خلق
ذلیل و خوار می شوند ، در طول تاریخ رژیم پاد شاهی پیوسته با آدم کشی – غارت اموال مردم و غیره همراه
بوده است .
قرآن اشاره می کند :
« قالت ان الملوک اذا دخلو قریه افسدوها و جعلوا اعزه اهلها اذله کذالک یفعلون » (( گفت پادشاهان وقتی وارد شهر می شوند آن را به زور تباه می کنند
و عزیزان را خوار گردانند ، (1) سوره قصص ص
نام کتاب : مبانی حکومت اسلامی جلد 1 فصل اول ص 59 مولف : جعفر سبحانی تهیه کننده : محمودی فر
2- حکومت اشرافی
منظور از حکومت اشرافی این است که گروهی خود را برتری روحی و فکری و بلند اندیشی زمام امور را
بدست می گیرند . در اصطلاح غربی ها به آن اریستو گراسی یا حکومت طبقه اعیان می گویند .
در صورتی که اگر شخصی در جنبه های دیگری صلاحیت و شایستگی نداشته باشد در حکومت نمی تئانند
الویت داشته باشند . اشرافیت تنها ملاک حکومت نمیتواند باشد و گاهی گروهی فرصت طلب نشسته قدرت
هستند برتری روحی و فکری نسبی بر دیگران دارند و زمام امور را بدست بگیرند .
ژان ژاک رسو حکومت اشرافی را به سه قسم تقسیم می کند . طبیعی – انتخابی و ارثی و قسم دوم را
بهترین نوع حکومت اشرافی می داند . ( پا ورقی )
نام کتاب : مبانی حکومت اسلامی جلد 1 فصل اول ص 83 مولف : جعفر سبحانی تهیه کننده : محمودی فر
3- حکومت ثروت مندان
حکومت ثروت مندان به معنی این است که گروهی از مردم هستند که سرمایه دارند و امکانات مالی به قدرت
می رسند و زمام قدرت را بدست می گیرند و در اصطلاح غربی ها به آن الیگارشی می گویند .
یعنی ریاست و و حاکم گروهی از مردم ثروتمند و استثمار گر و صاحبان نفوذ و چنین حکومتی در دوران های
مختلف اقتصادی و اجتماعی وجود داشته است و از طریق برتری روحی و فکری ، قدرت اقتصادی توجیه
می کند ولی باید توجه داشت که اگر این حکومت را مردم قبول نداشته باشد یک نوع حکومت استبدادی
و دیکتادوری است که در لباس دمکراسی ظاهر می شود و مصداق روشن است متکبرانی هستند که
می خواهند اراده خود را به مردم تحمیل کنند .
نام کتاب : مبانی حکومت اسلامی جلد 1 فصل اول ص 84 مولف : جعفر سبحانی تهیه کننده : محمودی فر
4- حکومت دمو کراسی یا حکومت مردم بر مردم :
حکومت دمکراسی یا حکومت مردم بر مردم . در اصطلاح در حال حاضر نیز استفاده می شود .
این حکومت نمایندگان اکثریت تحقق می پذیرد . و اداره حکومت در اختیار اکثریت مردم می باشد .
که طبق قانون حق رای دارند و می تواننند حاکم و یا رئیس را با رای خود انتخاب کنند . به نظر می آید
که در طول تاریخ بهترین نوع حکومت دمکراسی است ، اما در واقعیت این چنین نیست . یعنی دکراسی
به معنی واقعی در هیچ یک از حکومت ها به اجرا گذاشته نشده است . کشور هائی که فکر می کنند در
انتخاب ها آزاد بودند اما آزادی آنها در فکر کردن نبود بلکه تبلیغات آن قدر فریبنده و همراه با زر و برق بود
قدرت فکر کردن را از افراد گرفته است بنا براین انخابات با تبلیغات انجام شده است نه با آزادی فکر .
نام کتاب : مبانی حکومت اسلامی جلد 1 فصل اول ص 84 مولف : جعفر سبحانی تهیه کننده : محمودی فر
5- دانشمندان و حکومت اسلامی :
دانشمندان دلایل اصلی رعایت نکردن ا وصول اصلی اسلامی را چنین نقل می کنند .
الف- در طول تاریخ تمام حکمت ها که به نام اسلام حاکمیت کردند فقط رنگ اسلامی را داشت .
ب- به دلیل دور بودن زمان ما با زمان پیامبر (ص ) و تغییر و تحول در لغت عرب برخی از مفاهیم و
اصطلاح قران و قابل فهم نبودن آن صطلاحات در زمان ما است .
برای مشخص شدن ویژگی های حکومت اسلامی چنین اشاره کردند .
1- در حکومت اسلامی از سیره و روش پیشوایان - قران و سنت استفاده شده است .
2- تفاوت میان اصول اصلی حکومت اسلامی با حکومت حاکم را بشناسیم .
3- تاریخ اسلام با نظام دینی متفاوت است از تاریخ اسلام بگذریم و چهره ی واقعی حکومت اسلامی را بشناسیم .
نام کتاب : مبانی حکومت اسلامی جلد 1 فصل دوم ص 94 مولف : جعفر سبحانی تهیه کننده : محمودی فر
6- سیستم حکومت اسلامی بعد از پیامبر :
سیستم حکومت بعد از پیامبر به دو گونه بود .
1- گروهی از مسلمین معتقد بودند که سیستم حکومتی بعد از پیامبر تا مدتی مانند زمان خود پیامبر اداره می شد .
2- گروهی دیگر بر این باور بودند که تعیین خلافت بعد از پیامبر به صورت گزینشی تحت
ضوابط خاصی گرایش پیدا کرد .
نام کتاب : مبانی حکومت اسلامی جلد 1 فصل دوم ص 103 مولف : جعفر سبحانی تهیه کننده : محمودی فر
7- صلاح امت در چیست ؟
صلاح امت در چیست ؟
اگر در اوضاع آن روز کمی دقیق تر بنگریم می بینیم که صلاح امت در این بود که جانشین پیامبر
باید از طرف خداوند انتخاب شود . اگر اتخاب جانشین بر عهده ی مردم بود خطر زیادی بر
پیکره ی اسلام وارد می شد .
نام کتاب : مبانی حکومت اسلامی جلد 1 فصل دوم ص 106 مولف : جعفر سبحانی تهیه کننده : محمودی فر
8- خطر امپراطوری ایران :
درزمان ظهور اسلام و حکومت پیامبر گرامی حاکم ایران خسرو پرویز در میان حاکمان کشور های همسایه یک ابر
قدرت بود. کشور هاای کو چک و همسایه را به مستعمره ی خود در آوزده بود. پیامبر گرامی به خسرو پرویز یک
نامه هدایت آمیز نوشت . اما خسرو پرویز مرد مغرور و خود پسند بود به نامه او توجه نکرد از این جهت در آن
زمان حکومت ایران برای پیامبر یک خطر جدی تلقی می شد .
نام کتاب : مبانی حکومت اسلامی جلد 1 فصل دوم ص 112 مولف : جعفر سبحانی تهیه کننده : محمودی فر
9- خطر امپراطوری روم :
امپراطوری روم نیز مانند ایران یک خطر جدی برای اسلام بود . اولین در گیری پیامبر با رومیان در هشتم هجری
بود وقتی از طرف پیامبر قاصدی را برای هدایت حاکم رومی راهی وای شام شد
حاکم آن جا فردی به نام 0 حارث ابن ابی شمر غسانی بود که از طرف قیصر روم در آن جا حکومت می کرد .
وقتی از ورود قاصد پیامبر با خبر شد ، دستور داد او را نزد حاکم بیاورند . بعد از باز جوئی او را بی رحمانه کشتند .
نام کتاب : مبانی حکومت اسلامی جلد 1 فصل دوم ص 123 مولف : جعفر سبحانی تهیه کننده : محمودی فر
10- خطر منافقان :
کسانی که از ترکیب اجتماعی آن روز اطلاع دارند می دانند که در میان مسلمانان آن روز کسانی هم بودند که با چهره
ی مسلمانی در پی فرصتی بودند که اگر آن فرصت را بدست می آوردند نقشه ی شکست اسلام را می کشیدند . به این
افراد رو در رو مسلمان و در خفا دشمن منافق اطلاق می شود .
نام کتاب : مبانی حکومت اسلامی جلد 1 فصل دوم ص 125 مولف : جعفر سبحانی تهیه کننده : محمودی فر
11- نظام عشایری :
اعراب قبل از اسلام به صورت قبیله و عشایری زندگی می کردند . عشایر از اهمیت خاصی برخور دار بود . ریشه
بائل به دو فبیله بزرگ می رسد .
1- فبیله قحطانیان که در یمن و سایر نقاط جنوب عربستان ساکن بودند . قحطانیان فرزند یعقوب ابن قحطانیان است
2- قبیله عدنانیان : از فرزندان حضرت اسماعیل می باشد . آنها در حجاز زندگی می کردند .
نام کتاب : مبانی حکومت اسلامی جلد 1 فصل دوم ص 129 مولف : جعفر سبحانی تهیه کننده : محمودی فر
12- برداشت پیامبر از مسئله رهبری :
آن چه از سخنان پیامبر اسلام استنباط می شود این است که مسئله ی رهبری را نمی توان
از طریق انتخاب و شورا و گزینش بوسیله ی اهل حل و عقد خلیفه و جانشین پیامبر را تعیین کرد . پیامبر فرمود
تعیین جانشین مربوط به خداست . خدا هر گس را که بخواهد همان رهبر می شود .
اختیار این موضوع نه در اختیار من است و نه در دست امت من است . .
نام کتاب : مبانی حکومت اسلامی جلد 1 فصل دوم ص141 مولف : جعفر سبحانی تهیه کننده : محمودی فر
13- نصب عمر برای خلافت :
طبق وصیت نامه ابوبکر که در آخرین لحظه زندگی خود وصیت کرده بود این است که بعد از خود عمر ابن خطاب را
به جانشینی خود می گزارم . اگر به عدالت رفتار کرد که انتظار من هم این است که چنین باشد .
و اگر عوض شد تقصیر من نیست . ابوبکر بعد از این دستور از هوش رفت . بعد از این که به هوش آمد از آنها
خواست که مردم را جمع کنند و این وصیت نامه را در جمع مردم بخوانند . بعد از انجام این کار همه این دستور را
شنیدند و اطاعت کردند . اما این اخبار حاکی از این است که انتخاب خلیفه از طریق افکار عمومی و یا اهل حل و عقد
انجام نگرفته است .
نام کتاب : مبانی حکومت اسلامی جلد 1 فصل دوم ص 144مولف : جعفر سبحانی تهیه کننده : محمودی فر
14- انتخاب حضرت علی از طریق آراء عمومی :
روزی حضرت علی (ع) مردم را در یک میدان جمع کرد و به گفت شما را به خدا سوگند می دهم
روز غدیر خم از زبان رسول خدا چه شنیدید ؟ 30 نفر آن چه را که در آن روز بودند و شنیده بودند باز گو کردند .
شهادت دادند که جانشین رسول خدا حضرت علی (ع) است .
پیامبر فرمود :( من کنت مولاه فهذا علی مولاه ) هر کس که من مولای اوهستم بعد از من علی مولای اوست . پیامبر
در روز غدیر خم بعد از انتخاب جانشین خود در حق او چنین دعا کرد .
( بار خدا یا با دوستان علی دوست باش و با دشمنان او دشمن .)
نام کتاب : مبانی حکومت اسلامی جلد 1 فصل دوم ص 154 مولف : جعفر سبحانی تهیه کننده : محمودی فر
15- رحلت پیامبر وخلاء های هولناک :
خلاء هائی که بعد از رحلت پیامبر بوجود امده بود اگر این خلاء ها بوسیله ی جانشین او
پر شود گویای این است که با اصول پیامبر اسلام حکومت می کند . در این صورت مصالح مسلمانان تامین شده است . در صورت پر شدن
خلاء نبود پیامبر (ص) کار های زیر باید انجام شود .
1- بیان احکام و حوادث نو ظهور .
2- تفسیر مقاصد و اهداف آیات قران .
3- پاسخ گوئی به شبهات و اشکالات .
4- حفظ و نگهداری از آئین اسلام از هر نوع تحریف .
نام کتاب : مبانی حکومت اسلامی جلد 1 فصل دوم ص 157مولف : جعفر سبحانی تهیه کننده : محمودی فر
16- نخستین عنصر حکومت اسلامی :
1- وظایف اجتماعی و تشکیل دولت .
آیات فراوانی در قران آمده است که بر امت اسلامی لازم است در چهار چوب قوانین اسلامی
دولت را تشکیل بدهند .
2- سر چشمه ی قدرت این دولت خود امت اسلامی است. و کسی حق ندارد بر ملت تحمیل کند
و بدون رضایت امت زمام امور دولت را به دست بگیرد .
نام کتاب : مبانی حکومت اسلامی جلد 1 فصل دوم ص 171مولف : جعفر سبحانی تهیه کننده : محمودی فر
17- جامعه از نظر فلاسفه :
1- جامعه از نظر فلاسفه :
فلاسفه معتقدند که جامعه وجود خارجی ندارد . آنچه واقعیت دارد همان فرد است ، و اجتماع چیزی است که عقل ما
آن را از انضمام افراد انتزاع می کند .
جامعه از نظر جامعه شناسان :
2- جامعه شناسان و حقوقدانان بر این باورند که جامعه از واقعیت خاصی بر خور دار است و برای خود احکام و
حقوق خاصی دارد .
نام کتاب : مبانی حکومت اسلامی جلد 1 فصل دوم ص 172مولف : جعفر سبحانی تهیه کننده : محمودی فر
18- تکلیف جامعه از نظر اسلام :
دین مبین اسلام برای سالم زیستن در کنار هم به افراد آن جامعه یک سری دستوراتی را داده است . از جمله این که :
1- اگر کسی دست به دزدی بزند ، طبق حکم اسلام دست دزد را قطع می کنند .
سوره مائده آیه 38 ))
2- اگر فردی در جامعه زنا کند او را تازیانه می زنند .
سوره نور ( آیه 2 )
* صبر و شکیبائی مرزید و بهم پیوسته گردید و از مخالفت خداوند بیمناک باشید
تا رستگار شوید . سوره آل عمران آیه 20 )
بر پائی نماز – در راه خداوند انفاق کنید .
نام کتاب : مبانی حکومت اسلامی جلد 1 فصل دوم ص 175مولف : جعفر سبحانی تهیه کننده : محمودی فر
19 – ادای امانت بدون حکومت امکان پذیر نیست .
مقصود خداوند از امانت احکام و تعالیم دینی است . خدائند بوسیله سفسران خود ابلاغ کرده است .
در سوره احزاب آیه 73-71 می فرماید .
ما امانت را بر آسمان ها و زمین و کوه ها عرضه کردیم و آنان از پذیرفتن و حمل آن سر باز زدند و از آن بیمناک
شدند اما انسان آن را پذیرفت .
نام کتاب : مبانی حکومت اسلامی جلد 1 فصل دوم ص179 مولف : جعفر سبحانی تهیه کننده : محمودی فر
20 – پذیرش عمومی :
عناصر تشکیل دهنده ی حکومت اسلامی به شرح زیر است .
1- پذیرش عمومی : اولین گام تشکیل حکومت اسلامی است .
2- ولایت فقیه دومین عنصر تشکیل حگومت اسلامی است .
3- شورا استفاده از آیه شورای بینهم که به استفاده از جلسه شورائی و ااز تفکرات دیگران برای بهتر زیستن و صحیح تر تصمیم گرفتن است .
4- بیعت یکی دیگر از عناصر تشکیل حکومت اسلامی است .
بیعت : دوست داشتن است .
بیعت : پذیرش یک فرد برای حاکمیت و رئیس حکومت است .
نام کتاب : مبانی حکومت اسلامی جلد 1 فصل دوم ص 214-171 مولف : جعفر سبحانی تهیه کننده : محمودی فر
تهیه کننده : مریم محمودی فر
دانشجوی سال اول دوره ی کار دانی
رشته علوم اجتماعی