برداشتی از کتاب حکو مت اسلامی و ولا یت فقیه

 

 

 

بسمه تعالی

برداشتی از کتاب حکو مت اسلامی و

ولا یت فقیه

تالیف:زین العابدین قربانی لاهیجی

ناشر:نشر سایه

چاپ :موسسه الهادی قم

گردآورنده:کتایون قیاسی

 

@@@@@@@@@@@@@@

 

(1) مردم را به حساب آوردن :  از دید گاه حضرت علی (ع )

 

حضرت علی به مالک اشتر می فرمایند:

پس آرزوهای مردم رابر آور وپی در پی آنها را به نیکویی یاد کن و کارهای مهمی را که انجام داده اند بر شمار.

درست است معیاردر حکومت اسلامی تبعیت از حق است ولی

خوا سته های توده مردم که از فطرت حقجویی  بهره مندند تنها نادیده گرفته نشده بلکه به آن تا کید شده است.

نهج البلاغه  نامه 50

 

صفحه 277

@@@@@@@@@@@@@@

 

(2) نقش مشورت در حکو مت اسلامی

 

با گستردگی که در موضوعات و مسائل مختلف در عصر غیبت بوجود آمده نیاز به مشورت برای ولی فقیه بیشتر خوا هد بود

با این استناد از کلام خداوندکه شخص پیامبر را ما مور میکند :

وبا آنها (مومنین) در امور مهم مشورت کن وهنگامی که تصمیم  گرفتی به خدا توکل کن که خدا توکل کنند گان را دوست میدارد.

ال عمران|59

صفحه 293

 

@@@@@@@@@@@@@@

 

 

(3) روح خیر خواهی و تعاون بین مردم و حکومت اسلامی از دید گاه حضر ت علی (ع ):

بدان بر ترین چیزی که موجب روشنایی چشم زمامداران می شود

 بر قراری عدالت در همه بلاد وآشکار شدن علاقه رعایا نسبت به آنهاست اما مودت ومحبت آنان جز با پاکی دلهایشان نسبت به والیان آشکار نمیگردد وخیر خواهی آنان در صورتی مفید است که با میل خود

 گر داگرد زمامداران را بگیرند و حکومت آنها برایشان سنگینی نکند.

نهج البلاغه نامه 53

صفحه 281

 

 

@@@@@@@@@@@@@@

 

 

 

(4) محبت به ملت توسط حکومت اسلامی ازدید گاه حضرت علی( ع )

قلب خویش را نسبت به ملت خود مملو از رحمت و محبت و لطف کن وهمچون حیوان درنده ای نسبت به آنان مباش که خوردن آنان را غنیمت شماری زیرا آنان دو گرو هند :یابرادران دینی تواند ویا در آفرینش نظیر تو.

نهج البلاغه نامه 53

 

این مطلب گویای این مسئله است که رابطه رهبر جامعه اسلامی نه تنها با افراد مسلمان است بلکه مربوط به همه آحاد ملت است

 

صفحه  265

 

 

 

@@@@@@@@@@@@@@

 

 

 

(5) رنج خود و راحت دیگران طلبید ن:

 

در حکومت اسلامی پذیرش پست و مقام برای بیشتر بهره گیری از مظاهر زندگی نیست بلکه برای خدمت به دیگران و رنج خود و راحت دیگران طلبیدن است

حضرت علی(ع) می فرمایند:

خداوند بر واجبان حق لازم شمرده که بر خود سخت گیرند وهمچون طبقه ضعیف مردم باشند تا نداری فقر او را نا راحت نکند که سر از فرمان خدا بر تابد .                 صفحه 271

نهج البلاغه خطبه 209

 

@@@@@@@@@@@@@@

 

(6) برابری وعدم تبعیض:

 

بزرگترین عاملی که شیرازه جامعه رااز هم می گسلد و مردم را نسبت به دولتمردان بد بین و خشمگین می سازد روابط را بر ضوابط  حاکم کردن و در اجرای قانون عدالت را به طور گسترده رعایت نکردن و در میان افراد تبعیض قا ئل شدن است

 

 

صفحه 274

@@@@@@@@@@@@@@

 

 

(7) فقها ولی هستند نه وکیل

با توجه به نصب فقها به عنوان سرپرست امت اسلامی از ناحیه پیامبر و امامان هر گاه آنها به وسیله امت اسلامی برای این کار انتخاب شدند این انتخاب به عنوان وکیل و نایب قرار دادن آنها بر انجام امور مملکت داری نیست که هر گاه بخواهند آنها را بر کنار کنند بلکه قدرت بخشیدن به آنها و فراهم کردن امکانات برای آنها در اداره مملکت است نه اعطای ولایت از جانب مردم.

 

صفحه 287

 

@@@@@@@@@@@@@@

 

 

(8) بزرگترین حق از دیدگاه حضرت علی (ع):

 

بزرگترین حقها که خداوند واجب گردانید حق والی و زمامدار بر رعیت و حق رعیت بر والی و حاکم است بنا بر این رعیت هرگز اصلاح

 نمی شود جز با اصلاح شدن والیان  وزمامداران اصلاح نمی گردند جز با رو به راه بودن رعایا .                                    نهج البلاغه خطبه216

صفحه 261

@@@@@@@@@@@@@@

 

 

(9) پذیرش مسئو لیت تنها تکلیف الهی است

 

 

امام علی فرمود:

به خدا سوگند همین کفش بی ارزش برایم از حکومت بر شما محبوب تر است مگر اینکه با این حکومت حقی را به پا دارم و یا باطلی را دفع کنم

نهج البلاغه خطبه 131

 

در مکتب اسلام قبول مسئو لیتها تنها یک تکلیف الهی است نه برای ریاست و اظهار قدرت که در آن صورت به نظر حضرت علی از کفش وصله داری بی ارزش تر است

صفحه 267

 

 

 

@@@@@@@@@@@@@@

 

 

(10) صداقت و پیشگامی در عمل

 

تا زمانی که مردم از کار گزاران امور صداقت و یکرنگی نبینند

 نمی توانند به آنها اعتماد کنند و مهمترین نشان دهنده صداقت آنها این است که پیش از همه خود به گفتار و رهنمود هایشان عامل باشند زیرا تاثیر عمل ریشه دار و عمیق است و تاثیر گفتار آنی و زود گذر

صفحه269

 

@@@@@@@@@@@@@@

 

 

(11) مشخصه حکومت حق در زمین

 

 

هر حکومت حقی در زمین باید نشا ت گرفته از حکومت الهی باشد چرا که جز خدا کسی حق محدود کردن آزادی مردم راندارد(ان الحکم الا الله)

 

(ای داود ما تو را خلیفه خود در زمین قرار دادیم در میان مردم به حق داوری کن و از هوای نفس پیروی منما که تو را از راه خدا منحرف میسازد)

صفحه57

 

 

@@@@@@@@@@@@@@

 

 

(12) اسلام دین جامع و معتدل

 

 

اسلام برخلاف کسانی که قانونگذاری و اداره امور را به قیصر و اداره امور عبادی را به پاپ واگذار می کنند پیامبر و امامان را با در دست داشتن برنامه های آسمانی رهبران سیا سی اجتماعی جامعه میشناسد و اطاعت و فرمانبرداری آنان را بر همه واجب می داند.

@@@@@@@@@@@@@@

 

 

 

(13) سزا وارترین انسان برای زمامداری در حکومت

 اسلامی ازدیدگاه حضرت علی (ع)

 

به طور قطع سزاوارترین مردم برای زمامداری این امت از قدیم و جدید کسی است که به پیامبر نزدیکتر و به کتاب خدا آگاهتر و در دین فقیه تر

و در اسلام پیشگامتر و در جهاد برتر و در مورد آنچه که پیشوایان در مورد ملت تحمل می کنند توانمند تر باشد.       

  شرح  نهج البلاغه ابن ابی الحدید ج3ص210

صفحه250

 

 

@@@@@@@@@@@@@@

 

 

(14) چگونه علی (ع) در نماز که غرق در توجه به خدا بود صدای سائل را شنید؟

 

 

حضرت علی در حال نماز شیدای خدا بود  و به غیر از او توجه نداشت اما شنیدن صدای سائل و بخشیدن انگشتریش به او نیز نوعی عبادت و توجه به خداست نه اشتغال به غیر خدا . چرا که بیگانگی از خلق خدا بیگانگی از خدا و بی توجهی به الله است .

صفحه79

 

@@@@@@@@@@@@@@

 

 

(15) تقسیم پستها براساس لیاقت در حکومت اسلامی از

 دید گاه حضرت علی (ع)

کسی که کار مندی از مسلمین را به کار گیرد در حالی که میداند در میان آنها افرادی که از او بهتر و به کتاب خدا و سنت پیامبر دانا تر است وجود دارد خیانت به خدا و پیامبر و همه مسلمین کرده است.

نهج البلاغه نامه53

صفحه 268

 

@@@@@@@@@@@@@@

 

(16) اختیارات حاکم و نقش اجتهاد

 

 

یکی از رمزهای جاودانگی اسلام اختیاراتی است که به حکومت اسلامی و ولی فقیه داده تا با توجه به اصول و مبانی اساسی اسلام مقرراتی را که در اثر نیازمندیهای نو ضرورت آنها احساس میشود مقرر دارد

این اختیارات در درجه اول مربوط به شخص پیامبر است و بعد از او مربوط به جانشینان بر حق او از امامان معصوم است و پس از آن مربوط به ولی فقیه و حکومت شرعی دیگر است.

صفحه 31

 

@@@@@@@@@@@@@@

 

 

(17) مراتب ولایت در اسلام

 

مرتبه کامل آن ولایت خداست نسبت به بندگانش.

مرتبه دیگر آن ولایت بعضی از پیامبران و امامان است نسبت به مومنان

و مرتبه نازله آن ولایت فقیه عادل است.

 

@@@@@@@@@@@@@@

صفحه48

 

 

(18) حدیث الفقها امناء الرسل

 

رسول خدا می فرمایند:

فقها امینهای پیامبرانند تا هنگامی که وارد مطامع دنیوی نشده اند

 گفته شد : ای پیامبر خدا   وارد شدنشان در امور دنیا به چه معنی است ؟

فرمود:پیروی از سلطان جائر  از این رو اگر چنین کردند  از آنها برای دینتان بترسید.

اصول کافی ج1 ص46

صفحه 214

 

 

 

@@@@@@@@@@@@@@

 

حکومت دراسلام

حكومت دراسلام فراگيرترين وجدي ترين مقامات اجتماعي

است كه نمي توان آن را سهل وساده گرفت،ونمي توان آن را

 

از راه توارث «ميراث شخصي» ساخت وبازيچة اطفال وياافراد فاقد

 

صلاحيتهاي خاص ووارستگيهاي اخلاقي گردانيد.درنظام اسلا مي  

 

زمامداران خدمتگذاران مردم هستند نه اربابان وخدايان.

 

حكومت اسلامي وتحليلي ازنهضت حاضرآيت الله علا مه نوري ص23

 

 

 

قوام اجتماع وابسته به حكومت است ،حكومت هرچه بيشترمتكي

 

به افكارواخلاق ومعتقدات عمومي باشد،قدرت ودوام آن بيشتر

 

است،اگرنوع حكومت بانوعيات مردم درجهت مخالف بودقابل

 

دوام نيست وموجب انقلاب وطوفانهاي اجتماعي خواهدشد.

 

تنبيه الامه وتنزيه المله آيت الله نائيني ص 6

 

 

 

حكماء حكمت راتقسيم مي نمايدبه حكمت نظري وحكمت

 

عملي، حكمت نظري در يافتها يست كه خود مقصود و موجب

 

كمال روحي و فكري است ، حكمت عملي آن است كه وسيله

 

عمل وتنظيم امور است،حكمت عملي به سه جزتقسيم نموده اند .

 

۱- تهذيب نفس كه علم اخلاقش گويند .

 

2- اداره اجتماع كه سياست المدنش خوانند.

 

3- تنظيم عائله كه تدبيرالمنزل ناميده مي شود .

 

تنبيه الامه و تنزيه المله / آيت الله نائيني ص 7

 

 

 

نظام اجتماعي  وابسته به حكومت است و آن حكومتي مي تواند

 

حافظ حقوق و شئون باشد كه قيام به افكار و معتقدات عمومي

 

داشته باشد والا نتيجه تجزيه قوا و اضمحلال است ، و معناي

 

حفظ بيضه اسلام يعني حدود و حقوق اجتماعي كه مانند

 

باروئيست براي حفظ حقوق و منافع افراد است و علماي دين

 

آن را ازمهمترين واجبات مي شمارند .

 

تنبيه الامه و تنزيه المله / آيت الله نائيني ص39

 

 

 

حكومت در اسلام به همةمردم تعلق دارد، زيرا بر همه مردم

 

امر به معروف و نهي از منكر:يعني پياده كردن قوانين اسلام در

 

جامعه واجب است ، پس همة مردم عامر و ناهي هستند و قدرت

 

اجرائي به شمار مي آيند، البته در حدي خاص از قدرت اجرائي

 

و بقيه را قوة مجريه يا دولت كه مركز تجمع قواي امت است

 

عهده دارد .

 

حكومت اسلامي وتحليلي ازنهضت حاضر/آيت الله علا مه نوري ص23

 

 

 

نظام اسلام اساس قانون اساسي ماست وهرقانون بايدازنظام اسلام

 

مايه وپايه بگيرددر نظام توحيدي اسلام همانطوركه«شرك اعتقادي»

 

راه ندارد ،«شرك سياسي»كه تركيبي ازرژيم طاغوتي و تظاهر به

 

سياست اسلامي باشد و يا «شرك اخلاقي»كه تركيبي ازعدل وجور

 

باشد،يا«شرك مالي»« اقتصادي »كه تركيبي از حلال خواري

 

و حرام خواري باشد را ه ندارد .

 

حكومت اسلامي وتحليلي ازنهضت حاضر/آيت الله علا مه نوري ص24

 

                                                               (اشرف مبکی)                           

 

حکومت دراسلام

دولت اسلامي وحكومت اسلامي با انسانهايي كه درحيطه قدرت

 

وتمكن اوهستند طرف نيست رقيب آنهانيست،دشمن آنها نيست

 

باآنهادربه دست آوردن سودهاي شخصي مسابقه نمي گذارد 

 

باآنها معارضه اي ندارد،ممكن است يكجا سخت گيري كند

 

امّااين سخت گيري مثل پدرمهربان بافرزند محبوب است.

 

رهبرانقلاب آيت الله خامنه اي  

«حكومت دراسلام»   (ص/128)

 

 

 

اگرحاكم اسلامي متواضع باشدتواضع اودريك دايره ی محدود

 

فقط اثرنمي كند.دردايره تمام ملت وبرروي فكروذهن وعمل

 

وسلوك يكايك آحادمردم داراي اثر وقلمرواست.

 

رهبرانقلاب آيت الله خامنه اي  

«حكومت دراسلام »   (ص/139)

 

 

 

آن دولت وحكومت اسلامي است كه بايدمقررات موجب

 

عدالت وزاينده عدالت وسرچشمه هاي جوشان عدالت

 

اجتماعي را در جامعه به جريان دربياورد و وضعي رابه وجود

 

بياوردكه عدالت اجتماعي درجامعه تأمين بشود.

 

رهبرانقلاب أيت الله خامنه اي 

«حكومت دراسلام»   (ص/142)

 

 

 

حكومت اسلامي طرفدار انزوا نيست،طرفدارجدايي ازملتها

 

ودولتها نيست،طرفداركنارنشستن درمسائل بين المللي

 

نيست،طرفدارحضورفعال وقاطع درزمينه ها ومسائل بين المللي

 

است.

 

رهبرانقلاب آيت الله خامنه اي

«حكومت دراسلام»   (ص/144)

 

 

 

اگرمابيماريهاوآفتهايي راكه به حكام وزمامداران ممكن است

 

برسدتشريح نكنيم ونسبت به آنهاحساسيت نشان ندهيم مردم را

 

نسبت به آنها بيداروآگاه نكنيم هيچ بعدي نداردكه درآينده

 

اين فسادها به سراغ خودمان هم بيايدوخودماهم به آن بيماريها

 

دچاربشويم.

 

رهبرانقلاب آيت الله خامنه اي

«حكومت دراسلام»   (ص/107)                                        «اشرف مبكي»

 

حکومت در اسلام

   

حكومت حق در حقيقت حكومت ملكه ي نوراني حرّيت

وعدالت است كه اولياي خدا مظاهركامل اين ملكاتند ولي

 حكومت غيرحق رقيّت وكنيزي شخص است دربرابرشهوات

 تاريك وسياه،حال آن كه حكومت عدالت وحق مطلق نيست.

تنبيه الامه وتنزيه المله/آيت الله نائيني / ص۴۸

 

حكومت اسلامي وسيستم سياسي دراسلام مردمي است،متكي

 به آراء مردم است ومتكي به خاص واراده ي عموم مردم است

 ونظام اسلامي يك نظام الهي است يعني الهام گيرازفرمان خدا

ومنطبق بامعيارهاي آسماني است.

 حکومت دراسلام /آيت الله خامنه ای/ص۱۲۴

 

حكومتي كه متكي به نوع باشد دو وظيفه ي اساسي دارد :

اوّل،حفظ نظامات داخل وهرطبقه وفردي رادرحدودخود

نگاه داشتن وهرذيحقي رابه حق خودرساندن است.

دوّم،حفظ ازمداخله ي بيگانگان وتهديدمطامع آنان ازراه

 قواي دفاعي وطرق سياسي.

تنبيه الامه وتنزيه المله/آيت الله نائيني /ص۳۹

 

دولت اسلامي برطبق اراده ي خداعمل مي كند و باهمان

 هدفها انسانها و جامعه راحركت مي دهد و درهمان سمتي

كه خدا اراده كرده است جامعه را مي برد. لذا وظايف او

 كوچك شده ي وظايف خداست يعني بايد همان برخوردي

 راكه خداي متعال باموجودات عالم دارد،باانسانها دارد،

حكومت اسلامي همان برخورد را داشته باشد منتهادر حد

خواسته شده ي مطلوب ازاين.

 حکومت دراسلام /آيت الله خامنه اي/ص۱۲۷

 

حق قانوني و طبيعي حكومت براي كسي است كه داراي

 غريزه ي عصمت باشد و اراده ي حق بر او حاكم باشد.

اين شخصيت عالي همان كسي است كه ما،شيعه او را امام

مي دانيم،ممكن است گاهي مردان صالح كه داراي سرشت

 عدالت و صلاح باشند نيز يافت شوند كه خود تاحدامكان

مراقب انحراف باشند ولي اين دو گونه حكومت بيرون از

 اختيار و دائم و باقي نيست.

تنبيه الامه و تنزيه المله/آيت الله نائيني/ص۱۴                             « اشرف مبكي»

 

 

حکومت دراسلام

 

شاعرمعاصرعربي مي گويد:

اَعظَمُ بِه بِطَلالُم يَعط مُتِضَعاً يَدُالضَعار واعَطي دونِه راساً 

بايدسرتعظيم فرودآورد دربرابر قهرماني كه ازروي فروتني

 دست ذلّت نداد ودرمقابل آن رايگان سرداد.

تنبيه الامة و تنزيه الملة/ص۲۴/آیت الله نائینی

 

خليفه ي دوم درآغازخلافت برفرازمنبرنشست

 وخطبه ي مفصلي خواندوگفت : اگرمن ازصراط حق

 وعدالت كج شدم شما مراراست كنيديكي از

افراد عادي مسلمانان دست به شمشيركرده فريادزد:

اگرتوراست نشدي با شمشيركج مستقيمت مي سازم!!

تنبيه الامة و تنزيه الامة/ص۱۷-۱۶/آیت الله نائینی

 

 

حكومت برمردم حقي است ازسوي مردم ومتعلق به مردم

وبايددرخدمت مردم به كاررود،اين نظراسلام است

ونمونه ي اين رامادرزندگي رسول اكرم(ص)مي بينيم.

حكومت دراسلام /رهبر انقلاب سيّدعلي خامنه اي/ص۸۰

 

 

اميرالمؤمنين مي فرمايد:

اگراحساس كرديديك جامسئولان وزمامداران جامعه تكبّر

به خرج مي دهند وآن شأني راكه اسلام براي زمامدا

رقرارداده آن شأن رابراي خودشان كم مي دانندوبالاتر

ازآن را مي خواهنديقيناً ازآنها اطاعت نكنيد.

حكومت دراسلام /رهبرانقلاب سيّدعلي خامنه اي/ص۱۰۸

   

معجزه ي اسلام اين است كه حاكم اسلامي حتّي باغيرمسلمانها

 ازآحاد مردمي كه درمحدوده ي اسلام زندگي مي كنند

برابروحتّي ازلحاظ سطح زندگي ازآنهاهم پايين تراست

ازلحاظ حقوق واحكام وحدود،حاكم مثل ديگران است.

حكومت دراسلام/ رهبرانقلاب سيّدعلي خامنه اي/ص۴۰

                                                                                                         ( اشرف مبکی)